Boys Will Be Boys

Het is druk thuis. Ik houd kantoor aan de eettafel, Catho lest aan het bureau op haar kamer en Lucas draait met zijn telefoon door bed. Alleen Max moet naar school omdat hij in het eindexamenjaar zit. ‘Moet’, want hij vind het niet eerlijk dat hij naar school moet, terwijl broer en zus ‘nog vakantie’ hebben. Thuisonderwijs is lastig. Naast mijn eigen werk/huisagenda bepaalt het lesrooster van de kinderen de dag. Je wil graag dat ze het goed doen, maar hoe zit het met de discipline? Ik loop regelmatig patrouille op zolder, maar tref mijn oudste vaak slapend of gamend aan. Ik kom dan net op een verkeerd moment langs is zijn verweer. Dat frustreert mij. Ik leg dan zijn agenda langs de mijne en maak een onterechte vergelijking in werkzaamheden. Ik kan dan boos worden, of verdrietig, omdat ik het allemaal in mijn eentje moet doen. ‘Het enige wat je moet doen is school’, foeter ik dan, ‘en zelfs dat doe je niet.’ Ik bots regelmatig met de oudste twee, vaak om school, maar vaker om hun gedrag. Ze heulen samen tegen hun vader en dat kan heel alleen voelen. Dan doen ze niet wat ik zeg. Dan loop ik vast omdat het me niet lukt op de manier hoe ik het bedacht had. Dan heb ik te maken met van die jongens die alleen door vallen en opstaan willen leren, van die pubers zijn die zich afzetten en zelfstandig willen zijn, van die gasten die hun eigen plan trekken. Een plan waarin we allemaal de balans van een moeder missen en waarin het tempo en de verwachtingen van papa steeds minder telt. En hoewel ik het tot voor kort nog voor het zeggen had, voel ik dat ik nu een rol van meewerkend voorwerp moet aannemen. En dat zint mij niet! Ach pubers…

Ssssst, stil nou! Het is pas half twee in de middag, de jongens slapen nog. Ze zijn 15 en 17, het is weekend en uitslapen mag. Vanaf twee uur kan ik ze beneden verwachten. Bleke bekkies, dichtgeslagen badjas en op blote voeten. Met slaperige ogen gunnen ze niemand een blik waardig en ze grunten iets van ‘goeiemorgen’. Genoeg plichtplegingen. Ze spieden de keuken in, bang voor concurrentie op hun jachtterrein. Er moet ontbeten worden. Bruine boterhammen met beleg zijn geen optie, dat is voor de rest van het gezin. De heren zijn culinair, ze creëren broodjes en spelen daarbij met smaken van gebakken ei, spek, gesmolten kaas, restanten pizza, lauwwarme ham en klodders mayonaise - groen zie je ze niet doen. Moeiteloos bespelen ze het fornuis, de oven en de magnetron tegelijk. Ze draaien aan knoppen, apparaten gaan open en dicht en in een mum van tijd staan dampende heerlijkheden klaar. Klaar voor consumptie! Met de zelfbereide prooi trekken de jongens zich slinks terug in hun natuurlijke habitat, want van zulke delicate lekkernijen geniet je het meest in je eentje en onder het genot van Netflix of bij een PS4. De ravage in de keuken komt later, het broodje dient immers warm te worden opgediend. Vaak zijn ze al weg voor ik alle troep ontwaar, dan gil nog iets gefrustreerds achter ze aan, maar dat is meer voor mezelf, want antwoord krijg ik niet. Met een volle mond mag je niet praten, vinden ze.

De borden en bekers die meegaan naar boven, die ben je kwijt. Die verdwijnen, samen met de laatste happen van de ‘het-oog-is-altijd-groter-dan-de-maag’ maaltijd, voor een paar dagen, onder een stapels bezwete hoodies, sokken, onderbroeken, sportkleren, chips- en koekverpakkingen of onder de bedden. Luid beschimmeld vind je die weer terug. Ze hoeven hun kamer maar één keer per week op te ruimen. Ik maak het ze makkelijk. De vuile kleren mogen ze dan van de trap afgooien, maar dat blijkt een vondst voor hun opruimmethode, met als gevolg dat ik elke week zowel de vuile als de schone spullen was. Er was een tijd dat ik de schone was ook vanaf hun kamerdeur naar binnen wierp, maar dat vond ik uiteindelijk toch te weinig eer van mijn werk. Ze hebben elk een prullenbak, maar die is er alleen om richting te duiden als ze iets weg willen gooien. Doorgaans gooien ze alles alleen van zich af. De schoonmakers durven eigenlijk geen voet meer te zetten in hun kamers en hebben recent mijn tarief verhoogt omdat ze meer tijd nodig hebben; ‘collega’s altijd laat, huis heel vies’…  

Naast hun eigen kamer hebben de jongens de beschikking over een ‘gamekamer’, de oude kamer van Max. Daar wordt fors geconsumeerd. Alles wat in de voorraadkast lag, de eerdergenoemde creaties uit de keuken, alles wat van eigen zakgeld wordt aangeschaft en wat vrienden –‘mondjesmaat’- komen delen. Eén probleem; de gamekamer is niemandsland. Alle troep die je daar aantreft is dus sowieso niet van degene wie je het vraagt. En pas op, want een verzoek tot opruimen leidt direct tot heftig verzet. Als je je een beetje druk maakt, duurt iets opruimen maximaal twee minuten, maar aan overredingskracht kost het je er minimaal vijf. Winst voor de puber, want als je zo’n discussie al 1.000 keer hebt gevoerd en ‘m in alle varianten kan uittekenen, dan heb je er soms de energie niet meer voor. Dan is het zelf even doen dan vaak een stuk sneller – en minder sfeerbepalend. Opruimen en dweilen van de gamekamer heb ik opgenomen in mijn meerkeuzelijst van straffen en gezien de toenemende vervuiling heb ik hun eigen kamers recent ook toegevoegd aan dat overzicht.

Net als de jongens zelf zijn, is hun bioritme ook tamelijk tegendraads. Ze gamen luid tot laat en maken korte uitstapjes naar de keuken voor een snack. De volgende ochtend is eenvoudig te herleiden wat er geconsumeerd is en vaak ook door wie. Op zo’n nachtelijke foodtrip laten ze zich langs de slaapkamers begeleiden door schaterlacherige Netflix-serie’s of schreeuwerige rappers. Soms wordt het me teveel en dan volg ik ze naar beneden. Dan sta ik in mijn boxershort te oreren over schijven van vijf, opruimtechnieken, verantwoordelijkheden, slaapgebrek en geluidsoverlast. Ze frequenteren ook mijn schuur met hun rookwaar - slecht voorbeeld doet slecht volgen. En het blijft niet alleen bij sigaretten, ik ben redelijk tolerant in mijn drugsbeleid nu blijkt dat voorkomen niet gelukt is. Dan liever onder de rook van eigen woning, dan heimelijk her en der in het dorp. Zo houd ik er zicht op en voeren we er nog gesprekken over. Ik had zelf tijdelijk het roken ook weer opgepakt en probeer ze nu ‘het stoppen’ voor te leven. We hebben sowieso leuke gesprekken in de schuur. Ik heb het over school, toekomst, opruimen, drank & drugs en zij pareren met straattaal, tikkies, scooters en ‘wat eten we vandaag?’

Pubergedrag is ingewikkeld. Ik heb veel te doen, voel me verantwoordelijk en werk in een hoog tempo. Ik wil alles graag snel en goed doen. Dat is lastig met zulke ‘leguanen’ om je heen. Zeker als ze alles willen bevragen of bevechten. Ik heb er de tijd niet voor, ik neem er de tijd niet voor. Ik probeer ze te begrijpen en ze ruimte te geven, maar als vader houd ik de lijntjes soms ook heel kort. Dan wil ik dat iets meteen gebeurt, zodat ik het zelf los kan laten. ‘Ruim het gewoon meteen even op!’ Ik heb teveel aan mijn hoofd en zij hebben nog ruimte zat. ‘Check het zelf even van tevoren, maak een planning, hoe laat moet je er zijn, zet het vast klaar, heb je het al geregeld?’ Maar helaas zijn het regelmatig ook pubers. Zij kunnen daar niet zoveel aan doen. En ik ook niet. Hoe frustrerend het soms ook is. Dan drinken ze steevast uit het pak, dan hebben zij het niet gedaan (‘nee, echt niet!’), dan hadden zij het écht wel goed geleerd, dan stappen ze zorgeloos over hun natte handdoeken, dan gooien ze met deuren, dan pesten ze hun zus, dan wist niemand dat de les wel doorging, dan irriteren ze elkaar tot op het bot, dan staat de voordeur wagenwijd open, dan heeft de hele klas het slecht gemaakt, dan sturen ze een tikkie voor de snackbar - terwijl je staat te koken, dan zijn ze dat nieuwe kledingstuk kwijt, dan vullen ze de dakgoot met butts en slaan ze gaten in een deur, muur of het plafond. Er is genoeg om je nu over te ergeren (en om je te herinneren voor later).

Ze zijn pas 15 en 17, het verzet duurt nog wel even en het gedrag waarschijnlijk ook. Maar weet je, soms dan geven de jongens me ineens een knuffel, of een bemoedigende klap, dan zeggen ze plots wat liefs, dan helpen ze me op een onverwacht moment en dan… dan is alles, heel even, voor altijd goed!

Wil je reageren of je aanmelden om nieuwe updates te ontvangen? Stuur dan even een email naar wouter@updateclaar.nl.